№44 სად და რა ვითარებაში შეხვდნენ ერთმანეთს პირველად სტალინი და ჰიტლერი
ნინო კანდელაკი ნიკა ლაშაური

გიორგი გურჯიევი თბილისის პუშკინის სკვერში სტალინისა და „კამოს“ (ცნობილი რევოლუციონერ-ბოლშევიკი) შეხვედრას აღწერს. კამომ მაშინ სტალინის დავალებით ანტიცარისტული პროკლამაციები მიუტანა სოლოლაკში, კონსპირაციულ ბინაში მცხოვრებ, ძებნაში მყოფ ფილიპე მახარაძეს...
გურჯიევის წრე დახურული იყო და მასში მხოლოდ რჩეულები სწავლობდნენ. სტალინმა იქ ძალიან მალე მოიპოვა პირველი მოწაფის სტატუსი და იატაკქვეშა რევოლუციურ მოღვაწეობას მედიტაციის ათვისებასაც უთავსებდა. სულ რაღაც ორ თვეში სტალინი (მაშინ „კობა“) გურჯიევის რჩეული გახდა და მისი თხოვნით, ავსტრიაში გაემგზავრა ორი კვირით, სადაც მედიტაციის გაკვეთილები უნდა მიეცა ნორჩი რჩეულებისთვის (10-12 წლის ბავშვებისთვის), რომლებიც თავად გიორგი გურჯიევმა შეარჩია. თეატრალური მხატვარი და დეკორატორი, საქართველოში მცხოვრები, ეთნიკურად გერმანელი ალექსანდრ დე ზალცმანი წერდა: „იოსებთან ერთად ვენაში გავემგზავრე და სწორედ იქ შევხვდი ჩემს მომავალ მეუღლეს – ჟანას. ის მაშინ ბავშვი იყო, სულ რაღაც 10 წლის. ეროვნებით ფრანგი და მისი მშობლები ვენაში დროებით ცხოვრობდნენ. „მასწავლებელმა“ (იგულისხმება გიორგი გურჯიევი, რომელსაც მოსწავლეები მასწავლებელს უწოდებდნენ) თორმეტი ბავშვი ადრე თავადვე შეარჩია და იოსები სწორედ მათ უტარებდა მედიტაციის გაკვეთილებს. ჟანა რჩეულთა შორის რჩეული იყო და კიდევ ერთი ავსტრიელი ბიჭუნა, ღია ფერის თმით, ვინმე ადოლფ შიკლ გრუბერი...
ალბათ, ისტორიის პარადოქსია, რომ გურჯიევის გამორჩეულად შერჩეულ 10 წლის მომავალ ჰიტლერს მედიტაციებს 21 წლის მომავალი სტალინი უტარებდა...
ეს უბრალო დამთხვევაა თუ რაღაც გლობალური გეგმის ნაწილი, ჯერჯერობით უცნობია და ალბათ, ოდესმე ესეც გაირკვევა. თუმცა ნათელია ის, რომ მომავალი ჰიტლერისა და მომავალი სტალინის შეხვედრა ისტორიული ბედნისწერა იყო... სტალინმა ვენაში ჩატარებული შვიდი ლექციის აღწერა ჩაუტანა გურჯიევს თბილისში, თითოეული თორმეტთაგანის დახასიათებასთან ერთად. და საგულისხმოა, რომ ჰიტლერს ასეთი შეფასება მისცა: „გონიერია, მიზანდასახული და მიზანსწრაფული, თუმცა ზედმეტად მისტიკური და მიდრეკილება აქვს ზემისტიკურობისკენ...“
სტალინი გურჯიევს 1900 წელს დაშორდა, როდესაც „მასწავლებელი“ კავკასიიდან სამოგზაუროდ გაემგზავრა. „კობა“ კი „ოხრანკის“ დევნის ობიექტი გახდა და დაიწყო მისი დაპატიმრებებისა და გადასახლებების გრძელი სერია... საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ გურჯიევის დასაფლავებაზე საბჭოთა საელჩოს წარმომადგენელმა მიიტანა გამორჩეული გვირგვინი, რომელზეც ეწერა: „იოსებისგან“.